እንኳን ከዘመነ ዮሐንስ ወደ ዘመነ ማቴዎስ እግዚአብሔር በሰላምና በጤና አሸጋገራችሁ፤ መልካም አዲስ አመት ፳፻፩

ዕንቍጣጣሽ፥ ርእሰ ዐውደ ዓመት።

(መስከረም ፩ ቀን ፪ሺ፩ ዓ∙ ም∙)

 

እንኳን ከዘመነ ዮሐንስ ወደ ዘመነ ማቴዎስ በሰላም አሸጋገረዎ!

በአገራችን በኢትዮጵያ በደማቅ ሥነ ሥርዐት ስለሚከበረው ስለዚህ ታላቅ በዓል አባታችን ክቡር አለቃ አያሌው ታምሩ «የኢትዮጵያ እምነት በሦስቱ ሕግጋት»

 በተባለው መጽሐፋቸው ከገጽ ፪፻፴፫ – ገጽ ፪፻፴፭ ያሰፈሩትን ከዚህ ማግኘት ይችላሉ።

http://www.aleqayalewtamiru.org/new_year.html

 

 

 

Veröffentlicht in News. Kommentar schreiben »

የቡሄ በዓል ከ ዶቸ ቬለ

ቡሄ መጣ ያ መላጣ ቅቤ ቀቡት እንዳይነጣ ቡሄ በሉ ልጆች ሁሉ እያልን ሆ ስንል ከዋቂዎች ስጦታን ስናገኝ ደስታችን ልዩ ነዉ

 

 ኢትዮጽያዉያን ህጻናት በፍራንክፈርት በኢትዮጽያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን በክበረ በአል ላይ

 

የቡሄ በአል የክረምቱ ማለቅያ ነሃሴ አስራ ሁለት አስራ ሶስት አካባቢ ሲከበር ቡሄ ካለፈ የለም ክረምት ዶሮ ከጮኸ የለም ለሊት ይባላል። የቡሄ በአል ካለፈ በኻላ መስከረም ስለሚጠባ እና ብራ ስለሚሆን። ደስታ ተክለወልድ በጻፉት መዝገበ ቃላት ህጻናት በቡሄ እለት ሆ ብለዉ ዳቦ ለሰጣቸዉ ምስጋና ሲያቀርቡ የሚሉትን አስፍረዋል
ሃሚና ሃሚና
ዘነዘና የብር ዘነዘና
ጌታዪን ያማ ሰዉ
ነጭ እከክ ይዉረሰዉ!

ስለቡሄ አዋቂዎችን ጥይቀን፣ ሆያ ሆዪ ብለናል ያድምጡን 

 

http://www.dw-world.de/dw/article/0,,3597501,00.html?maca=amh-standard_feed-amh-611-xml

Veröffentlicht in News. Kommentar schreiben »

Äthiopisch-orthodoxe Gemeinde feiert doppeltes Jubiläum – «Man fühlt ein Stück Heimat»

Weiß leuchten die Tücher, die sich die Äthiopier um den Körper geschlungen haben. Weiß tragen sie an hohen Feiertagen. Heute ist einer davon. In der evangelisch-lutherischen Kirche Sankt Lukas begeht die äthiopisch-orthodoxe Gemeinde Heilige Dreifaltigkeit zwei Jubiläen: ihr 15-jähriges Bestehen und die Einweihung des Tabots, die nun fünf Jahre her ist.

«Tabot ist die Nachbildung der Bundeslade», erklärte der Pfarrer der Gemeinde, Dawit K. Tessega, am Rande der Feierlichkeiten, die sich über den ganzen Tag erstrecken. «Die Bundeslade enthielt die Steintafeln mit den Zehn Geboten, die Moses von Gott erhielt.»

Der Pfarrer ist aufgeregt an diesem großen Tag: Der Erzpriester Merawi Tebege, Dekan der äthiopisch-orthodoxen Kirche in Deutschland, und Abgesandte des orientalischen Instituts der Universität Eichstätt-Ingolstadt sind extra angereist. An dieser Universität hatte Tessega Theologie studiert, bevor er die Gemeinde in Nürnberg übernahm.

Die Festlichkeiten der äthiopisch-orthodoxen Kirche, die zur altorientalischen Familie gehört, wirken für Europäer ungewöhnlich: Mehrstündige Liturgien – einige davon sind Gospellesungen, andere Wortgottesdienste mit Abendmahl.

Die Gemeinde ist für viele in Nürnberg lebende Äthiopier ein Stück Heimat mitten im unterkühlten Deutschland. «Wir haben rund 600 Mitglieder», erklärt Pfarrer Tessega. «Die meisten kommen aus Äthiopien, aber einige haben deutsche Ehepartner, die auch am Gemeindeleben teilnehmen.» Zehn Jahre lang existierte die Gemeinde nur als Sonntagsschule, bevor sie offiziell gegründet wurde. Seit dem 12. Juli 1993 werden Taufen, Hochzeiten und Firmungen gefeiert.

Mengistu ist eine der Frauen in der Gemeinde. Die 37-jährige Äthiopierin kam vor 13 Jahren nach Deutschland, vor zehn Jahren fand sie zur Gemeinde Heilige Dreifaltigkeit. «Es ist wichtig, hier im Ausland eine Gemeinschaft zu haben, man fühlt ein Stück Heimat. Hier können wir über unser Land und Gottes Nähe sprechen», sagt sie. «Ich bin aus Äthiopien weggegangen, weil die damalige Regierung Milliarden nur für Kriege ausgegeben hat und es keine Demokratie gab.» Fasil kommt ebenfalls aus dem nordostafrikanischen Staat. Der 36-Jährige ist seit elf Jahren in der Gemeinde, er singt im Gospelchor und wartet gerade auf seinen großen Auftritt. «Für mich ist die Kirche ganz wichtig. Sie ist wie eine Familie», sagt er. «Hier finde ich Kontakt zu Landsleuten.» Für seine Gemeinde hat er einen großen Wunsch: Ein eigenes Kirchengebäude.

Eigenes Gotteshaus ist der größte Wunsch

Das ist es, wonach sich viele hier sehnen, auch der Pfarrer. Seitdem die Gemeinde existiert, ist sie darauf angewiesen, dass andere Kirchen ihnen die Türen öffnen. Das Nomadenleben hat Folgen: Die Sonntagsgottesdienste werden in der kleinen Kapelle Sankt Kunigund gefeiert, für den feierlichen Gottesdienst zum 15-Jährigen stellte Sankt Lukas ihre Räume zur Verfügung. «Wir sind sehr dankbar dafür», betont Tessega.

Für die Gläubigen heißt es vor allem: Früh aufstehen, um zehn müssen die Gemeinderäume wieder leer sein. So beginnt auch dieser Sonntag schon um zwei Uhr morgens mit einem Festgottesdienst, um fünf Uhr wird die Pontifikal-Liturgie im äthiopischen Ritus gefeiert. Es gibt eine Prozession mit dem Tabot, eine äthiopische Kaffeezeremonie und das traditionelle Agape-Brot.

Die Gemeinde steht allen offen, bisher finden sich aber nur wenige Nicht-Äthiopier unter den Mitgliedern. Sie fallen bei dem Festgottesdienst besonders auf. Darunter ist auch Elena. Die gebürtige Weißrussin schaut sich ungeduldig um. Ihre Kinder, zwei Mädchen im Alter von fünf und zehn, stehen kurz vor ihrem Auftritt mit dem Chor. Es fehlt nur noch Adane, ihr Mann. Der 43-Jährige ist Äthiopier. «Für ihn ist die Kirche sehr wichtig, er versucht, jeden Sonntag zum Gottesdienst zu kommen», erzählt Elena. Die 36-Jährige selbst kommt nur zu Festen mit, auch weil sie kein Amharisch versteht. In dieser Sprache werden die regulären Liturgien gehalten. «Unsere Kinder lernen neben Russisch, Deutsch, Englisch auch Amharisch. Sie sind dann immer ganz stolz, wenn sie ein neues Schriftzeichen gelernt haben und zum Beispiel ihren Namen schreiben können.»

Wer die äthiopisch-orthodoxe Gemeinde Heilige Dreifaltigkeit beim Kirchenbau unterstützen möchte, kann sich mit Pfarrer Dawit K. Tessega in Verbindung setzen: 4 39 43 72 oder 0 17 5/7 84 50 49 oder per Mail: dkt2103@yahoo.de 18.7.2008

Claudia Urbasek

Link : http://www.nz-online.de/artikel.asp?art=851940&kat=317

Veröffentlicht in News. Kommentar schreiben »

Gemeinde ist auch ein Stück Heimat – Äthiopisch-Orthodoxe Gemeinde feiert doppeltes Jubiläum

Sie sind eine kleine Gemeinde, aber für die Äthiopier, die in Nürnberg und Umgebung leben, ist die äthiopisch-orthodoxe Gemeinde Heilige Dreifaltigkeit ein Stück Heimat. Am Samstag feierte sie gleich zwei Jubiläen: ihr 15-jähriges Bestehen und die Einweihung des Tabots, die nun fünf Jahre her ist.

«Tabot ist die Nachbildung der Bundeslade», erklärte der Pfarrer der Gemeinde, Dawit K. Tessega, am Rande der Feierlichkeiten, die sich über den ganzen Tag erstreckten. «Die Bundeslade sind quasi die zehn Gebote.» Gefeiert wurden die Jubiläen in der Evangelisch-Lutherischen Kirche St. Lukas. Die äthiopische Gemeinde hat kein eigenes Kirchengebäude. «Wir sind sehr dankbar, dass man uns den Gemeinderaum zur Verfügung gestellt hat», betonte Tessega. Das Programm für den Festtag war umfangreich, es wurde gesungen, gebetet und Vorträgen gelauscht. Die Gemeinde freute sich besonders über den hohen Besuch, der extra angereist war, darunter der Erzpriester Merawi Tebege, Dekan der Äthiopisch-Orthodoxen Kirche in Deutschland, und Abgesandte des orientalischen Instituts der Universität Eichstätt-Ingolstadt.
Auch am Sonntag, 13. Juli, wird weiter gefeiert. Allerdings müssen die Gemeindemitglieder und Gäste, die alle herzlich willkommen sind, früh aufstehen. Um zwei Uhr am Morgen beginnt der Tag mit einem Gottesdienst in St. Lukas, um fünf Uhr wird die Pontifikal-Liturgie im Äthiopischen Ritus gefeiert. Dabei wird auch eine Prozession mit dem Tabot zu erleben sein. Ausklingen werden die Festlichkeiten mit einer äthiopischen Kaffeezeremonie und dem Verzehr des Agape-Brotes ab 8.30 Uhr.

Claudia Urbasek 12.7.2008 19:14 MEZ

Link : http://www.nz-online.de/artikel.asp?art=848864&kat=11
 
 

 

Veröffentlicht in News. Kommentar schreiben »

Forscher der Universität Hamburg entdecken Palast der Königin von Saba

Koenigin von Saba

Den Palast der Königin von Saba entdeckten die Hamburger Forscher im äthiopischen Axum-“Dungur“ unter dem Palast eines christlichen Königs 
Viele Legenden ranken sich um die Königin von Saba und die Bundeslade. Forscher der Universität Hamburg konnten nun einige Geheimnisse lüften. Eine Gruppe von Wissenschaftlern um Prof. Dr. Helmut Ziegert hat während ihrer dreimonatigen Feldforschung im Frühjahr 2008 den Palast der Königin Saba aus dem 10 Jh. v. Chr. in Axum-“Dungur“ (Äthiopien) gefunden. In diesem Gebäude könnte zeitweise auch die Bundeslade aufbewahrt worden sein.
Entdeckt wurde das Bauwerk unter dem Palast eines christlichen Königs. Die Untersuchung hat gezeigt, dass dieser erste Palast der Königin von Saba nach kurzer Zeit abgetragen und, ausgerichtet zum Stern Sirius, neu errichtet wurde. Die Forscher vermuten, dass Menelek, nach der Überlieferung Sohn der Königin von Saba und des Königs Salomon in Jerusalem, für die Neuerrichtung verantwortlich war. Hier wurde auch ein Altar mit zwei Basaltsäulen errichtet, nach O 18°S zum Sirius orientiert, auf dem möglicherweise vor dem Bau des ersten Tempels in Axum die Bundeslade stand. Die besondere Bedeutung dieses Altars muss über Jahrhunderte überliefert worden sein. Dies zeigen die vielen Opfergaben, die rund um diese Stelle gefunden worden sind.

Später wurde die Bundeslade im 1. Tempel am Platz der ersten Kirche „St. Maryam“ aufbewahrt, nach 325 n. Chr. im 2. Tempel, nach 400 n. Chr. in dem heute noch stehenden Bau auf den Mauern jenes Tempels.

Prof. Dr. Ziegert und seine Mitarbeiter untersuchen seit 1999, teilweise unterstützt durch die Deutsche Forschungsgemeinschaft und die C. Nordmann-Mission, in Axum den Beginn des Äthiopischen Staates und der Äthiopisch-Orthodoxen Kirche. Im Mittelpunkt der Feldforschung 2008 stand die Fragestellung: „Wie kam im 10. Jh. v. Chr. das Judentum nach Äthiopien, und wo ist die Bundeslade heute?“ Die nun vorliegenden Ergebnisse weisen darauf hin, dass mit der Bundeslade und dem Judentum ein bis nach 600 n. Chr. praktizierter Sothis-Kult nach Äthiopien kam, für den die Sirius Zeichen, die Orientierung aller Kultbauten zum Sirius-Aufgang und aufgefundene Reste von Rinder-Opfern charakteristische Merkmale sind.

Folgende Fotos können bei Prof. Dr. Ziegert oder bei der Pressestelle der Universität Hamburg angefordert werden:

„Altar“ mit Basaltsäulen S und N, Orientierung Ost, 18o Süd zum Sirius-Aufgang im 10. Jh. v.Chr., im Palast des Königs Menelek. Rechts ein Mauerfundament des Palastes der ‘Queen of Sheba’, (Königin von Saba) Aufnahme H. Ziegert.

Blick auf Axum-Dungur, südl. Richtung: Palast 600-640 n.Chr. (Ausgrabung F. Anfray 1966-68); darunter ein Palast aus dem 10. Jh. v.Chr., nach kurzer Zeit abgetragen und neu errichtet in der Orientierung des Sirius: die Paläste der ‘Queen of Sheba’ und ihres Sohnes Menelek.
Südlich der Straße der gleichzeitige Stelenfriedhof, Aufnahme S. Ziegert

Mauerblock mit Opfer (Schaf über Mensch) im Palast des Königs Menelek aus dem 10. Jh. v.Chr., Aufnahme H. Ziegert

Mauerblock über einem Opfer (Kuh mit 3 Keramikschalen, darüber ein Kalb) in einem Vorratsraum des Palastes 600-640 n.Chr.: Traditionen des Osiris-Kults bis in christliche Zeit? Aufnahme H. Ziegert

Viola Griehl, Pressestelle
Universität Hamburg
07.05.2008

Für Rückfragen:

Prof. Dr. Helmut Ziegert
Universität Hamburg
Archäologisches Institut
Tel.: (040) 428 83-2006/ 2050/ 2233
E-Mail: ziegert@uni-hamburg.de

URL dieser Pressemitteilung: http://idw-online.de/pages/de/news259113
Veröffentlicht in News. Kommentar schreiben »

ዝክረ ፋሲካ – 2000

XNµ*N lBR¦n TNœx@W bs§M xdrúCh#ÝÝ  

Melkam Fasika 

 

 

 

„ሰኞ መከሩ፣ ማክሰኞ ዘከሩ
ሮብ ዶለቱ፣ ኀሙስ አገቱ
አርብሳ ሰቀሉታ፣
እሑድሳ
እንጣጥ ብሎ ተነሣ
ጌታዬ አንበሳ፡፡
ዓመታዊው ግን ተዘዋዋሪው የፋሲካ (ትንሣኤ) በዓል በመጣ ቁጥር እየተፈጠሩ ካለፉት ሥነቃሎች አንዱና በቆሎ ተማሪዎች ዘንድ በኅብረ ዝማሬ ይቀርብ የነበረ ነው፡፡ ትንሣኤ በክርስቲያኖች ዘንድ ታላቅ ክብረ በዓል ሆኖ ይታያል፡፡ በሚከተሉት ሥርዓተ ዘመን አኳያ ምዕራባውያኑ ከአራት ሳምንታት በፊት (መጋቢት 14) ያከበሩት ሲሆን ምሥራቃውያኑ ኦርቶዶክሳውያን ኢትዮጵያና ኮፕትን (ግብጽ) ጨምሮ በዛሬው ዕለት (ሚያዚያ 19 ቀን 2000 .) ያከብራሉ፡፡
 ኢትዮጵያውያኑ ኦርቶዶክሳውያን ፋሲካን የሚያከብሩት 55 ቀናት ያሳለፉትን የጾም ወራት በማጠናቀቅ ነው፡፡ ጾሙዐቢይ ጾምወይምሁዳዴተብሎ የሚታወቅ ሲሆን ከሥጋና ከወተት ተዋጽኦና ከልዩ ልዩ ነገሮች በመታቀብ ሁዳዴውን አሳልፈውታል፡፡ 
ምሥራቃውያኑ በጾም የቆዩት 46 ቀናት መነሻቸውአሽ ዌንስዴይበሚሉት ዕለተ ረቡዕ ሲሆን፣ የኢትዮጵያና ኮፕት ግን ከሰኞ የሚብት ነው፡፡ በአገሪቱ የጾም ባህል መሠረት 55 ቀን የሆነው አንዳንዶች ያለ ዕውቀት እንደሚሉት 15 ቀንየንጉሥ ጾምሳይሆን የመጀመሪያው ሰባት ቀን ቅዱስ ያሬድ እንዳለው ዘወረደ፣ ሙሴኒ (የመዘጋጃ ጾም) በኋላ የታከለውን ንጉሥ ሕርቃልን ትተን፣ የመጨረሻው ስምንት ቀናት ደግሞ ሰሙነ ሕማማት ተብሎ የሚታወቅ ነው፡፡ 
 
በእሑድ ፋሲካ ዋዜማ ቀዳም ሥዑር (ቅዳሜ ሹር) በዓል ሲሆን፣ ቄጠማ እየታደለገብረ ሰላመ በመስቀሉ ወአግሀደ ትንሣኤሁ“ (በመስቀሉ ሰላምን አደረገ፤ ትንሣኤውም ግልጽ ሆነ) ተብሎ ይከበራል፡፡ ምሽት ላይ ምእመናን ወደየአጥቢያ ቤተ ክርስቲያናቸው ጧፍና ሻማ በመያዝ በምሥራቹና በሥርዓተ ቅዳሴው ለመካፈል የሚጓዙበት ነው፡፡ እስከ መንፈቀ ሌሊት ይቆያሉ፤ ዶሮ ሲጮህ ይፈስካሉ፤ 
የቅዱስ ያሬድ ማኅሌታይ ድርሰት የሆነው የትንሣኤ ምልልስ የበዓሉ መለያ ነው፡፡ እንዲህ ይላሉ፤ 
ክርስቶስ ተንሥአ እሙታንክርስቶስ ከሙታን ተለይቶ ተነሣ
በዐቢይ ኃይል ወሥልጣንበታላቅ ኃይልና ሥልጣን
አሰሮ ለሰይጣንሰይጣንን አሰረው
አግአዞ ለአዳምአዳምን ነፃ አወጣው
ሰላምሰላም
እምይእዜሰከዚህም በኋላ
ኮነ ፍሥሐ ወሰላም“ – ፍሥሐና ሰላም ሆነ
 
የምሥራች ቃለ ምልልሱ በትንሣኤ ሳምንት ሁሉ ካህናትና ምዕመናን ሲገናኙ የሚለዋወጡት በትንሣኤ ወቅት ብቻ የሚከሰት የሰላም ገጽታ ነው፡፡ 
ለምእመናኑ በመንፈሳዊ እርሻ የተመሰለው ሁዳዴው ሲጀመር
ጀግናው ዐቢይ ጾም ቢታይ ብቅ ብሎ፣
ቅቤ ፈረጠጠ አገር ርስቱን ጥሎተብሎ በሕዝባዊ ሥነቃል (ቃል ግጥም) የታጀበው ጾም ሲፈታ፣ በተለይ ሌሊት ዘጠኝ ሰዓት ላይ ከቅባት የተለየው አካል እንዳይጎዳ ልዩ ምግብ ይዘጋጅለታል፡፡ ማለስለሻ እንዲሆን ተልባ ይቀርባል፡፡ በጸሎተ ኀሙስ ዕለትም ለየት ያለ የምግብ ባህል አለ፡፡ ጸዋሚዎቹ ጉልባንና ንፍሮ ቀምሰው እስከ ትንሣኤ ሌሊት ሳይመገቡ ያከፍላሉ፡፡ ጉልባን ባቄላ፣ ስንዴና ጥራጥሬ ተቀላቅሎበት የሚዘጋጅ የምግብ አይነት ነው፡፡ ዓርብ ስቅለት ከስግደት መልስም ጉልባን ይበላል፡፡ የሐዘን መግለጫ ሆኖ ተወክሏል፡፡
እንደየኅብረተሰቡ ባህል የፋሲካ ድፎ ዳቦ፣ ዶሮ ዳቦ፣ ኅብስት፣ የዶሮ ወጥ እንቁላል፣ የእርድ ከብቶችን ማዘጋጀት ጠጅና ጠላ መጠጥ ማዘጋጀት የክብረ በዓሉ አንዱ ገጽታ ነው፡፡ ከመልካም ምኞቱ እንኳን አደረሳችሁ፣ ጾመ ልጓሙን እንኳን ፈታልዎ በአነጋገር ደረጃ የሚጠቀስ ነው፡፡ ከርቀትም ሆነ ከቅርበት ያሉ ቤተሰቦች የሚሰባሰቡበት ስጦታ ሙክት፣ ድፎ ዳቦና መጠጦች የሚለዋወጡበትም ነው፡፡ 
ትንሣኤ በትውፊታዊ ትእምርቶችና አይቆኖች (ICONS) ምስልና ቅርጾች ይታጀባል፡፡ በምሥራቁም ሆነ በምዕራቡ ዓለም የሚታዩ አንዳንድ የትንሣኤ ትእምርቶች መነሻቸው ከቅድመ ክርስትና በፊት ከነበሩት ልማዶችና የአሕዛብ እምነቶች ምልክቶችን በሚስማማ መልኩ የቀረበበት ነው፡፡ ጥንቸልና በልዩ ልዩ ቀለማት ያሸበረቁ እንቁላሎች ሲጠቀሱ የትንሣኤ መስቀልና ነጭ አበባ ስቅለቱን ወክለው ይታያሉ፡፡ 
የትንሣኤ በዓል አከባበር በአቆጣጠር ልዩነት የተነሣ 16ኛው ምእት በኋላ ምሥራቆችና ምዕራቦች ከመለያየታቸው በፊት 326 እስከ 1582 ድረስ 325 በተካሄደው ኒቅያ ጉባኤ ውሳኔ መሠረት ክብረ በዓሉ በተመሳሳይ ቀን ይውል ነበር፡፡ 
በዓሉ ምንግዜም ቀኑና ሌሊቱ ትክክል ከሚሆንበት (ዕሪና መዓልት ወሌሊትኢኰኖክስ) መጋቢት 25 (በጁሊያን ማርች 21) በኋላ፣ ከአይሁድ ፍሥሕ (ፋሲካ) በኋላ፣ ባለው እሑድ ሁልጊዜ እንዲውል ይደነግጋል፡፡ ከጥቅምት 1575 . (1582) በኋላ የጁሊያን አቆጣጠርን ያሻሻለው የጎርጎርዮስ ቀመር በአብዛኛው የአውሮፓ ካቶሊኮች ተቀባይነት በማግኘቱና በተፈጠረው የቀናት መሳሳብ ሌላ የትንሣኤ በዓል ሊፈጠር ችሏል፡፡ 
የኦርቶዶክስ ፋሲካ የጁሊያንን ቀመር፣ ኢትዮጵያና ኮፕት ደግሞ በራሳቸው ቀመር የኒቅያውን ድንጋጌ ይዘው በመዝለቃቸው ክብረ በዓሉን በአንድ ቀን ያከብራሉ፡፡ በኢትዮጵያና በኮፕት ባሕረ ሐሳብ መሠረት የኢየሱስ ክርስቶስ ስቅለት ዓርብ መጋቢት 27 ቀን፣ ትንሣኤው እሑድ መጋቢት 29 ቀን 34 . የዋለ ሲሆን፣ በየዓመቱ እነዚህ ዕለታት ጥንተ ስቅለት፣ ጥንተ ትንሣኤ ተብለው በስንክሳር መሠረት ይታሰባሉ፡፡ ትንሣኤ በየ95 ዓመቱ በአመዛኙና በተቃርቦ በዋለበት ይውላል፡፡ 
ትንሣኤን ተከትለው ቀናቸው በየዓመቱ የሚዘዋወሩት አጽዋማትና በዓላት የአወጣጥ ሥርዓት መደበኛውን ፀሐያዊ አቆጣጠር ሳይሆን የፀሐይና ጨረቃን ጥምር አቆጣጠር (ሉኒ-ሶላር) ይከተላል፡፡ ይህም በመሆኑ ትንሣኤበዓላትበተባለው የብርሃኑ አድማስ መጽሐፍትንሣኤ ከመጋቢት 25 አይወጣም፣ ከሚያዚያ 29ኝም አይወርድምተብሎ በስህተት እንደተጻፈው ሳይሆን በመጋቢት 26 እና በሚያዚያ 30 መካከል ባሉት 35 ቀናት ውስጥ እንዲውል ይደረጋል፡፡ 

ጥንታዊ መጽሐፍ ፍትሐ ነገሥት በፍትሕ መንፈሳዊ ክፍሉ ሰለ ትንሣኤ በዓል አከባበር እንዲህ ይላል፡፡የጌታችን የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ የትንሣኤውን በዓል በዕለተ እሑድ እንጂ በሌላ ቀን አታድርጉ፤ በመንፈቀ ሌሊት ብሉ፤ ያም ባይሆን በነግህ ብሉ. . . ከዚህም በኋላ ፈጽሞ ደስ እያላቸሁ ጾማችሁን በመብል በመጠጥ አሰናብቱ፤ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከሙታን ተለይቶ ተነሥቷልና፤

ከትንሣኤ በፊት ያሉት ሰሙነ ሕማማትና ዓርብ ስቅለት በተለይ በጾምና በስግደት የሚከበሩ ናቸው፡፡ በወይራ ቅጠል ጥብጠባ በማሳረጊያው ይደረጋል፡፡ በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ትውፊትና ሥርዓት መሠረት ከሆሳዕና ሰኞ እስከ ጸሎተ ኀሙስ ያሉት ቀናት ከክርስቶስ ልደት በፊት የነበሩትን 5500 ዓመታት (አምስት ተኩል ቀናት) „የዓመተ ፍዳመታሰቢያ ሆነው ተሠርተዋል፡፡ 
    
ከትንሣኤ አንድ ሳምንት በፊት እሑድ የሚከበረው ሆሳዕና ባህላዊ ገጽታዎች የሚታዩበት ነው፡፡ በሁሉም የአገሪቱ አጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት ዐውደ ምሕረት ምእመናኑ እየተገኙ የዘንባባ ዝንጣፊ ከመያዝ ባሻገር፣ ከልሂቅ እስከ ደቂቅ በዘንባባው ቅጠል ለጣታቸው ቀለበት፣ ለእጃቸው እንደ አልቦ፣ ለራሳቸው እንደ አክሊል የሚጠለቅ አድርገው ያዘጋጃሉ፡፡ በሆሳዕና እሑድ ኢየሱስ በአህያ ውርንጭላ ላይ ሆኖ ወደ ኢየሩሳሌም የገባበትን ሁነት በማስታወስ በአንዳንድ አድባራት ተመሳሳይ ሥርዓት ይከናወናል፡፡ በአዲስ አበባ ለመጀመሪያ ጊዜ ትርዒቱ የተካሄደው 102 ዓመት በፊት ነበር፡፡ ብላታ መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስየዘመን ታሪክ ትዝታዬ በዳግማዊ ምኒልክ ዘመነ መንግሥትበሚለው የትዝታ ድርሳናቸው እንደጻፉት የሆሳዕና በዓል በአክሱም ሥርዓት ዓይነት ሆኖ እንጦጦ ላይ ሊከበር የተጀመረው 1898 . መጋቢት 30 በሆሳዕና ዕለት ነው፡፡ ከአክሱም የመጡ አንድ መምህር ከበዓሉ ቀን ቀደም ብለው ጀምረው የሥነ ሥርዓቱን አፈጻጸም ለደብሩ ካህናትና ለሕፃናት መዝሙር አስጠንተዋል፡፡
በበዓሉ ዕለት አንዲቱን የበቅሎ ግልገል በወርቅ ጥልፍ የተለጠፈ ባለመረሻት (የበቅሎ የማዕርግ ልብስ፣ በልዩ ልዩ ሐሮች ተጠልፎ የተዘጋጀ ወርቀ ዘቦ) ኮርቻ ተጭኖባት ድባብ ደብበውላትና አጅበዋት ወደ ቤተክርስቲያን አመጡዋት፡፡ ዑደት ተደረገ፡፡ ከአክሱም የመጣው የሆሳዕና በዓል ሥነሥርዓት ጃንሆይ ዳግማዊ ምኒልክና እቴጌ ጣይቱ መኳንንትም ሁሉ ባሉበት መከበሩ ተመዝግቧል፡፡
 
       

 የትንሣኤ በዓል እስከ ዳግማይ ትንሣኤ ሳምንቱን በልዩ ስያሜ ይከበራል፡፡ በፋሲካ ሌሊት የምሥራቹን ጧፍና ሻማ በመለኮስ በቤተ መቅደሱ ዙሪያ የሚደረገው ዑደትትንሣኤከ ለእለ አመነ ብርሃነከ ፈኑ ዲቤነ“ (ትንሣኤህን ላመንን ለእኛ ብርሃንህን ላክልን) በሚለው ዝማሬ የታጀበ ነው፡፡

ትንሣኤ በሁለተኛ ስሙ ፋሲካ ላይ ትኩረት የሚያደርጉ ብሒሎችም አሉ፡፡
ፋሲካን ሊያገኙ ሁዳዴን ይመኙ፤
ሳይጾሙ ፋሲካ፣ ሳያዝኑ ደስታ የለም፤
ፋሲካ የሌለው ጦም፣ ደስታ የሌለው ዓለም፤
በፋሲካ የተገዛች ባሪያ ሁሌ ፋሲካ ይመስላታል፤
ሁሌ ፋሲካ የለም፤ ተጠቃሾች ናቸው፡፡
 
በኢትዮጵያ አዲሱ ሦስተኛው ሺሕ ዓመት፣ ትንሣኤ (ፋሲካ) ሚያዚያ 11 ቀን 2001 . ይውላል፡ በባህላችን ባለው መልካም ምኞት   

እንበለ ደዌ ወሕማም
እንበለ ጻማ ወድካም
ዓመ ከመ ዮም ያብጽሐኒ፣ ያብጽሕክሙ
እግዚአብሔር በፍሥሐ ወበሰላም
 

ያለደዌና ሕማም፣ ያለ ጻማና ድካም እንደ ዛሬው ሁሉ ለከርሞ እግዚአብሔር በደስታና በሰላም ያድርሰኝ፣ ያድርሳችሁ፡፡
ሄኖክ ያሬድ

 

 

 

Veröffentlicht in News. Kommentar schreiben »

Welcome

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ አሜን።

ስለማይነገር ስጦታው እግዚአብሄር ይመስገን አሜን።

በዚህ ዌብ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን እምነትና ስርዓት እንዲሁም በጀርመን ሃገር ስላለው የቤ.ክ. እንቅስቃሴ እናስተዋውቃለን። ለዚህ ይጠቅማል የምትሉትን ሁሉ በኢሜይል እንድትልኩልን በትህትና እንጠይቃለን።

stmariam.jpg

Veröffentlicht in News. Kommentar schreiben »